Friday, October 19, 2018

एकात्मता स्तोत्र १

ॐ नमः सच्चिदानंदरूपाय परमात्मने ।
ज्योतिर्मयस्वरूपाय विश्वमांगल्यमूर्तये ।।१।।

ॐ ज्योतिर्मय, प्रकाशमान स्वरूपात प्रगटणारा, विश्वाचे कल्याण करणारा, सत् चित् आनंद स्वरूपी हे परमात्मा तुला नमस्कार असो.

ॐ हा परब्रह्मवाचक , परमेश्वरी शक्तीचा द्योतक शब्द आहे, ज्यास प्रणवमंत्रही म्हटले जाते. या शब्दास सृष्टीचा आद्य ध्वनी मानले जाते. संपूर्ण अवकाशात अव्यक्तस्वरूपही व्याप्त असणारे हेच शब्दब्रह्म आहे. पुराणे आणि स्मृतिग्रंथानुसार सृष्टीच्या उत्पत्तीसमयी सृजनकर्ता ब्रह्मदेवाच्या मुखातून सर्वप्रथम निघालेला हा शब्द आहे. ॐ हा शब्द अत्यंत मंगल मानला जातो. वेदपारायण किंवा कोणत्याही शुभ कर्माच्या प्रारंभी व समाप्तीच्या प्रसंगीही या प्रणवाचा उच्चार केला जातो. ॐ हे ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश या त्रिदेवांचे प्रतीक मानले जाते. अ, उ, म् यांचा मिळून ॐ उच्चार होतो आणि अ म्हणजे ब्रह्मा (सृजनकर्ता), उ म्हणजे विष्णू (पालनकर्ता) व म् म्हणजे महेश - महादेव (संहारकर्ता). सृष्टीची उत्पत्ती, स्थिती आणि लयाचे प्रतीक म्हणजे ॐ होय. हा शब्द शुभ असल्याने स्वीकृती व संमतीदर्शक अर्थानेही या शब्दाचे उच्चारण करण्याची प्रथा आहे. सच्चिदानंद म्हणजे सत्, चित्, आनंदमय म्हणजे शुद्धज्ञानस्वरूपी शाश्वत आनंदमय ब्रह्म.

No comments:

Post a Comment

अमृतसर

प्रयाग: पाटलीपुत्रं विजयानगरं महत् । इंद्रप्रस्थं सोमनाथ: तथाऽमृतसर: प्रियम् ।।७।। शीख पंथियांचे प्रमुख तीर्थस्थान असलेले हे पंजा...